Boxercise: het antwoord op meer bewegen

Door Marian ter Haar (Kenniscentrum Sport)
De Nederlandse Boksbond timmert aan de weg met een nieuw concept: Boxercise, dat prachtig aansluit bij het advies laat kinderen meer bewegen! Boxercise is een methode om verantwoord, intensief, veilig, leuk en super effectief te werken aan boxing skills voor nieuwe sporters, ook buiten de traditionele boksvereniging. Boxercise geeft energie aan een nieuwe generatie trainers die de bokssport toekomstbestendig maakt. Ik ging op bezoek bij de eendaagse opleiding die de eerste groep Boxercise Mastertrainers gaf aan Boxercise instructeurs. Ik sprak trainers uit de bokswereld en daar buiten. Is Boxercise het antwoord waarmee de bond boksen laagdrempelig maakt, maatschappelijke betekenis en een positief imago geeft?
De bokssport wordt gevonden door nieuwe groepen
Vechtsport wordt steeds populairder. Dit is in de afgelopen periode niet onopgemerkt gebleven. Jongeren, werknemers aan de zuidas van Amsterdam en jonge vrouwen worden aangetrokken door boksen als work-out in de gym, als extraatje in de fitness of als warming up of cardiotraining bij de hockey. Ook wordt boksen gecombineerd met bijvoorbeeld yoga of meditatie en het voorziet in grote steden in een behoefte. De belangstelling voor boksen lijkt dan ook buiten de boksverenigingen toe te nemen. Boksen helpt mensen gezonder en weerbaarder te worden. Het idee dat vechtsport jongeren disciplineert of helpt te voorkomen in ‘oude fouten’ te vervallen leeft in Rotterdam maar ook in Amsterdam. In de hoofdstad biedt de gemeente de top 400 risicojongeren vechtsport aan om te voorkomen dat zij (verder) het criminele pad op gaan. Veel van de jongeren gaven aan geïnteresseerd te zijn in vechtsport, of aan vechtsport te doen. De gemeente gebruikt vechtsport als mogelijkheid jongeren aan te spreken en te beïnvloeden. In de nieuwe sportcontexten kan het boksen groeien en aan betekenis winnen, Boxercise is daarin het middel.
‘Waar de energie zit moet je meebewegen’ weet een bokser
De boksbond wil mee in de positieve ervaringen met boksen ook buiten het verenigings circuit. Zij wil de groeiende groep nieuwkomers technisch juist en veilig begeleiden. De boksbond ziet meer mogelijkheden met de sport dan de weg naar de ring. Rob van de Watering, de penningmeester van de boksbond, kreeg lucht een Engelse aanpak en reisde naar Londen. Dat bracht hem bij Andy Wake, de founder van Boxercise. Dit lijkt een antwoord op de toegenomen belangstelling voor boksen.
Van de Watering sprak met Andy (voormalig olympische bokscoach), over zijn lesmethode die in de afgelopen 20 jaar 30.000 Boxercise trainers heeft opgeleid. Andy:

“Ik heb met veel elite boksers en atleten gewerkt. Toch is niets belangrijker voor me dan het vergroten van de basis van het boksen, de sport waar ik zo van houd.”
De ambitie om zoveel mogelijk mensen te laten kennis maken met boksen is wat het bestuur van de Boksbond voor ogen heeft. Het resultaat is dat de bond Boxercise ondersteunt en in samenwerking met ondernemer Marco Harskamp in Nederland gaat verspreiden. De opgeleide instructeurs worden onderdeel van de “boks-community” en kunnen zich aanmelden voor vervolgopleidingen die de boksbond daarnaast zelf aanbiedt via haar opleidingscommissie.
Mastertrainer
Met Boxercise leren fitnessinstructeurs en sportleiders de basistechnieken van het boksen om zo de veiligheid en de effectiviteit voor de sporters te garanderen. De boksbond heeft de door haar opgeleide bokstrainers in een vijfdaagse train- de trainer opgeleid als mastertrainers van dit concept. Liefhebbers als personal trainers, fitnessinstructeurs, fysiotherapeuten en ALO-ers krijgen een eendaagse training om op een speelse wijze vertrouwd te raken met technisch correcte uitvoering van de basistechniek van het boksen. Dit gebeurt in acht eenvoudige stappen die corresponderen met het basisrepertoire van het boksen. Dit is erg belangrijk voor de veiligheid en de effectiviteit van de sporter. De Nederlandse Boksbond wist een grote groep van bij de bond opgeleide trainers voor het concept te interesseren. Zij kunnen met dit aanbod een nieuwe markt aanboren. Voor elke opgeleide instructeur doet Boxercise een afdracht aan de bond en aan het Boxercise-concept. Andy Wake heeft de eerste 15 trainers in vijf dagen opgeleid zodat Boxercise in heel het land aangeboden kan worden. Voor deze zeer ervaren trainers was het opnieuw ‘leren’ van heel vanzelfsprekende en geautomatiseerde basisvaardigheden wel even wennen. Hoe houd je de duim bij een stoot, hoe staat je vuist ten opzichte van je arm, hoe staan je voeten, hoe groot is de afstand tot je partner en ga zo maar door. Het bewust hanteren van de basis is niet eenvoudig voor de geroutineerde boksers.
Vijf dagen lang met elkaar trainen in de nieuwe benadering was heilzaam, interessant en gaf een nieuwe kijk op het vertrouwde. Het werd door de trainers erg gewaardeerd. Op dag vier en vijf van hun training hebben de mastertrainers hun kennis overgedragen op de eerste geïnteresseerden uit de sport die het boksen kwalitatief willen inzetten in het fitnesscentrum, op school of als onderdeel van de hockeytraining.
De techniek werd afgewisseld met spelvormen en afwisselende stootpatronen tot een aantrekkelijk aanbod. Het tempo is hoog, de stemming opperbest, er werd veel gelachen. Want dat blijft: sport is fun!
Topsporter geeft het een mooie boost
Max van der Pas, Nederlands kampioen in de gewichtsklasse tot 75 kilogram, deed mee en is ook Mastertrainer geworden. Hij steekt zijn enthousiasme niet onder stoelen of banken:

“Deze aanpak is een mooie kans om de bokssport te promoten en op een verantwoorde wijze te leren boksen, heel laagdrempelig. Het is een manier om aan jezelf te werken en lekker bezig te zijn. Ik zie vooral mogelijkheden voor scholen. Ik heb zelf ook ALO gedaan en ik zie dit als een manier waarop heel veel collega’s hun aanbod aantrekkelijk kunnen maken voor jonge mensen. Vooral de breedte sport gaat hier van profiteren. ”

Max’s deelname stimuleert de trainers en de ALO-ers die op zaterdag of zondag de eendaagse training volgen als onderdeel van de vijfdaagse Masteropleiding. Ik vraag hem of hij een speciale verantwoordelijkheid voelt als topsporter?

“Het boksen heeft mij veel gebracht, leren doorzetten, je 100% te geven, ik maak veel mee door de sport en ik heb mezelf kunnen ontwikkelen, ik doe daarom graag iets terug en wil graag een positief voorbeeld zijn. Mijn ambitie is voor Nederland uit te komen op de Olympische spelen van Tokio in 2020 maar in de toekomst blijft de sport belangrijk voor me.”
Dat het met de bokssport goed gaat in de top geeft een extra verantwoordelijkheid voor de breedtesport.
Verandering zit in de lucht
Ook steeds meer vrouwen ontdekken het boksen. Fit zijn en in shape gecombineerd met plezier is een aantrekkelijke combinatie. Voorheen was dit ondenkbaar, boksen was alleen voor mannen en de boks cultuur sprak vrouwen niet aan. De bokssport is inmiddels populair geworden bij vrouwen door role models als Lucia Rijker en meer recent door Nouchka Fontijn die met haar zilveren medaille een fantastische prestatie leverde tijdens de Olympische Spelen in Rio in 2016. Dankzij deze vrouwen zijn andere vrouwen nieuwsgierig geraakt en zijn meer vrouwen gaan trainen. Dit is te zien op de eendaagse opleiding waar bijna de helft van de groep uit vrouwen bestaat. Marta Mlicka is ook een Mastertrainer die de vijfdaagse training met goed gevolg afsluit en is enthousiast over de geboden mogelijkheid. Ze ziet het als een logische stap in een stroom van ontwikkelingen rondom het boksen en wil graag helpen het boksen te laten groeien en vernieuwen. Deze aanpak is een eerste stap. Over haar ervaringen zegt zij het volgende:.
“Het was een unieke ervaring vijf dagen te trainen met collega trainers, jong en oud. Het is zo leerzaam elkaar te zien trainen en veel te praten over hoe we het doen en wat ons daarin verder brengt. Het is goed dat je aan collega’s laat zien hoe je het doet. Dat gebeurt niet zo vaak, het is erg leerzaam en helpt te groeien in het vak. Je ziet overeenkomsten en verschillen, je bespreekt wat goed ging en geeft tips hoe zaken nog beter kunnen, je praat er samen over en leert daar van. Je ontwikkelt jezelf echt als trainer en deze ervaring met Boxercise voegt daar wat aan toe. Boxercise is voor mij niet een eerste stap; ik doe ieder jaar opleidingen, cursussen en woon lezingen bij over boksen, vechtsport en sport en gezondheid. Ik zie het als een manier om de toenemende populariteit onder toezicht van de Boksbond te houden zodat eenheid, veiligheid en kwaliteit wordt gewaarborgd”.
Het is niet zo gebruikelijk om als trainers onderling te praten in de bokswereld. Men ontmoet en spreekt elkaar niet zo vaak, eigenlijk is het heel belangrijk meer met elkaar over de sport en het vak te communiceren. Want naast het praten over het trainen ging het ook over de toekomst van de sport en de kwaliteit van het aanbod en de organisatiewijze. De trainers zijn cruciaal als het gaat om de kwaliteit van de sport.
Nieuwe media stimuleert de kennisuitwisseling tussen nieuwe trainers
Omar Drost is als afgestudeerd ALO-er een hoogopgeleide sportbegeleider, en is gemotiveerd voor dit concept. Omar houdt van kickboksen en boksen. Hij gaat Boxercise gebruiken voor zijn werk als personal trainer bij LaVita, Lifestyleclub in Veenendaal. Het stoort hem dat het vak van personal trainer geen bescherming kent en iedereen zich zo mag noemen. Hij wil kwaliteit bieden en dit certificaat traint hem op de kwaliteit en veiligheid waarvoor hij staat:

“Gedrag moet je ook in de sport meteen technisch goed inslijpen door herhaling en coaching, aanleren vraagt herhaling, maar afleren vraagt nog veel meer herhaling. Ik wil het boksen technisch juist gebruiken met het oog op de effectiviteit.”

Omar is te spreken over de facebookpagina die Boxercise aanbiedt voor elke groep om het contact te behouden. De deelnemers posten hun vragen en geven onderling suggesties in de vorm van spellen en instructies. Zo blijft de groep elkaar ondersteunen en leren ze van elkaar, om in Omars woorden te spreken: “Het houdt je scherp”. We zouden in de sport veel meer met elkaar moeten uitwisselen met het oog op de kwaliteit. Boxercise houdt door de facebookpagina het gesprek met hun trainersnetwerk gaande, dat is van groot belang. De trainers zijn het technisch en sociale kapitaal van de sport.
Tot besluit
De boksbond heeft een interessant aanbod met deze eendaagse training voor ervaren sportbegeleiders. Haar eigen bokstrainers zijn inmiddels als mastertrainers verantwoordelijk voor het verspreiden van dit concept. Het is een verstandige en strategisch interessante keuze van de bond om Boxercise in Nederland te introduceren. Ze geeft hiermee gemotiveerde trainers de mogelijkheid nieuwe groepen te bereiken en met laagdrempelig aanbod te vernieuwen. De bokssport groeit zo zonder aan kwaliteit en veiligheid voorbij te gaan. Slim gebruik van social media bij de kennisuitwisseling tussen de trainers informeert de bond over de behoefte aan scholing en informatie. Door de korte lijnen kan de bond de verwachtingen van het kader managen en samen met het kader aan de kwaliteit en erkenning van de waarde van het boksen werken. Tegelijkertijd helpt de bond de trainers met aanbod in nieuwe markten. Mijn verwachting is dat de bond zo nieuwe doelgroepen aan de sport weet te binden die bovendien goed zijn voor het imago van de sport.
De boksbond heeft met Boxercise een interventie in huis die het mogelijk maakt de maatschappelijke waarde die zij voor bijzondere groepen kan ontwikkelen daadwerkelijk vorm te geven. Bij mij overheerst het idee dat het boksen met dit nieuwe aanbod en deze nieuwe generatie trainers kansen creëert met de sport haar rijke traditie voort te zetten.